ETS2 od 2028: o ile podrożeje ogrzewanie domu

ETS2, czyli unijny system handlu uprawnieniami do emisji dla paliw używanych w budynkach i transporcie drogowym, ruszy w pełni w 2028 r., a nie w 2027 r., jak przewidywano wcześniej – przesunięcie wprowadziło rozporządzenie (UE) 2026/667. Według szacunków Instytutu Ochrony Środowiska – PIB przy cenie uprawnień 45 euro za tonę CO₂ gaz może podrożeć o ok. 0,40 zł/m³, węgiel o ok. 460 zł/t, a paliwa ciekłe o ok. 0,50 zł/l; przy 100 euro dopłaty byłyby mniej więcej dwukrotnie wyższe. To szacunki, a nie zapowiedź cen. Stan na: listopad 2026.

Spis treści

Czym jest ETS2 i kogo obejmie
ETS2 od 2028, a nie od 2027
O ile może podrożeć ogrzewanie: szacunki
Przykład: ile więcej zapłaci dom jednorodzinny
Społeczny Fundusz Klimatyczny: wsparcie na start ETS2
Co możesz zrobić przed 2028 r.
Najczęściej zadawane pytania
Źródła

Czym jest ETS2 i kogo obejmie

ETS2 to drugi, oddzielny od dotychczasowego system handlu uprawnieniami do emisji w Unii Europejskiej. Obejmuje spalanie paliw w budynkach, w transporcie drogowym i w części mniejszych instalacji, które nie są w „starym” systemie EU ETS.

Kto kupuje uprawnienia: nie gospodarstwa domowe, tylko dostawcy paliw (podmioty wprowadzające paliwa na rynek). Koszt uprawnień trafi jednak do odbiorców w cenie gazu, węgla, oleju i paliw.
Jakie paliwa: m.in. gaz ziemny, węgiel, olej opałowy, LPG, benzyna i olej napędowy używane do ogrzewania budynków i w transporcie.
Czego nie obejmuje: prądu i ciepła z dużych elektrowni i elektrociepłowni – te są w dotychczasowym systemie EU ETS. Pompa ciepła czy ogrzewanie elektryczne nie podlegają więc ETS2 bezpośrednio.

Harmonogram

Etap	Termin
Zezwolenia i plany monitorowania dla dostawców paliw	od 1.01.2025
Raporty o emisjach za poprzedni rok	corocznie do 30 kwietnia; od 2026 r. weryfikowane przez akredytowanego weryfikatora
Pełne działanie systemu, aukcje uprawnień	2028
Pierwsze umorzenie uprawnień za emisje	do 31 maja roku następującego (za 2028 r. – w 2029 r.)

ETS2 od 2028, a nie od 2027

Pierwotnie system miał ruszyć w 2027 r., z możliwością przesunięcia o rok przy bardzo wysokich cenach energii. Ostatecznie przesunięcie przesądziło rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/667 z 11 marca 2026 r., przyjęte razem z celem klimatycznym na 2040 r. Jego art. 2 odracza start handlu uprawnieniami dla budynków, transportu drogowego i dodatkowych sektorów do 2028 r. Rozporządzenie opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE 18 marca 2026 r.

Podstawa prawna: dyrektywa 2003/87/WE, rozdział IVa (ETS2); rozporządzenie (UE) 2026/667, art. 2 (EUR-Lex).

Monitoring i raportowanie emisji przez dostawców paliw trwa bez zmian, więc system jest technicznie przygotowywany. Przesunięcie dotyczy momentu, w którym koszt uprawnień zacznie realnie wpływać na ceny paliw.

O ile może podrożeć ogrzewanie: szacunki

Dopłata do paliwa to w uproszczeniu: emisja CO₂ ze spalenia jednostki paliwa × cena uprawnienia. Ile będzie kosztować uprawnienie, nie wiadomo – zależy od rynku. Dlatego poniżej dwa scenariusze cenowe użyte w szacunkach IOŚ-PIB, opartych na wyliczeniach Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE).

Paliwo	Dopłata przy 45 €/t CO₂	Dopłata przy 100 €/t CO₂
Gaz ziemny	ok. 0,40 zł/m³	ok. 0,90 zł/m³
Węgiel	ok. 460 zł/t	ok. 1000 zł/t
Paliwa ciekłe (benzyna, olej napędowy)	ok. 0,50 zł/l	blisko 1 zł/l
Olej opałowy (przeliczenie redakcji)	ok. 0,50 zł/l	ok. 1,0–1,1 zł/l

Olej opałowy ma emisyjność zbliżoną do oleju napędowego, dlatego przyjęliśmy dla niego podobny poziom dopłaty. Kwoty nie zawierają VAT, który dolicza się do ceny paliwa, i nie uwzględniają innych zmian cen (np. surowców czy taryf).

Czy 45 euro to limit ceny?

Nie. Kwota 45 euro (w cenach z 2020 r., indeksowana o inflację) to próg mechanizmu stabilizacji: jeśli w pierwszych latach działania systemu cena uprawnień go przekroczy, z rezerwy stabilności rynkowej mogą zostać uwolnione dodatkowe uprawnienia, które mają hamować wzrost cen. Uwolnienie jest możliwe także przy zbyt szybkim wzroście cen. Nie oznacza to jednak sztywnego sufitu.

Ważne: prognozy cen uprawnień ETS2 różnią się znacznie między instytucjami. Część analiz zakłada w pierwszych latach poziomy w okolicach 45–60 euro, inne – wyraźnie wyższe. Traktuj poniższe przykłady jako ilustrację skali, nie jako zapowiedź rachunków.

Przykład: ile więcej zapłaci dom jednorodzinny

Przykłady dla domu ogrzewanego jednym paliwem, z przyjętym przez redakcję rocznym zużyciem (rzeczywiste zużycie zależy od powierzchni, ocieplenia, sprawności kotła i pogody).

Ogrzewanie	Przyjęte zużycie roczne	Dodatkowy koszt przy 45 €/t	Dodatkowy koszt przy 100 €/t
Kocioł gazowy	2000 m³	ok. 800 zł	ok. 1800 zł
Kocioł węglowy	4 t	ok. 1840 zł	ok. 4000 zł
Kocioł olejowy	2500 l	ok. 1250 zł	ok. 2500–2750 zł

Ile to kosztuje (stan na listopad 2026): dopłaty wyliczone jako zużycie × szacunkowa dopłata do paliwa według IOŚ-PIB/KOBiZE (10.2025), kwoty netto, bez VAT. Kurs euro i faktyczna cena uprawnień w 2028 r. zmienią wynik. Źródło: IOŚ-PIB, przeliczenia redakcji.

Najmocniej ETS2 odczują domy ogrzewane węglem, bo spalanie węgla daje najwięcej CO₂ na jednostkę ciepła. Mniejszy, ale zauważalny wzrost dotknie gaz i olej. W domach dobrze ocieplonych zużycie paliwa jest niższe, więc i dopłata mniejsza.

Społeczny Fundusz Klimatyczny: wsparcie na start ETS2

Równolegle z ETS2 działa Społeczny Fundusz Klimatyczny, finansowany m.in. z aukcji uprawnień. Na lata 2026–2032 ma zmobilizować w całej UE co najmniej 86,7 mld euro (z 25-procentowym współfinansowaniem krajowym). Polska ma być jego największym beneficjentem, z przydziałem ponad 11 mld euro, z czego co najmniej 37,5% przewidziano na bezpośrednie działania osłonowe, a resztę na inwestycje, m.in. w efektywność energetyczną budynków i wymianę źródeł ciepła. Szczegółowe zasady krajowe (kto i na co dostanie wsparcie) określa plan społeczno-klimatyczny – sprawdzaj komunikaty Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

Co możesz zrobić przed 2028 r.

Policz obecne zużycie z faktur lub rachunków za opał z ostatnich 2–3 sezonów.
Zmniejsz zapotrzebowanie na ciepło: ocieplenie ścian i stropu, uszczelnienie, wymiana okien. Każdy zaoszczędzony metr sześcienny gazu czy kilogram węgla to także mniejsza dopłata z ETS2. Koszty docieplenia opisujemy w dziale Dach i elewacja.
Rozważ zmianę źródła ciepła przy wymianie starego kotła: pompa ciepła, ciepło systemowe, a przynajmniej kocioł o wysokiej sprawności. Decyzję poprzedź audytem energetycznym lub obliczeniem zapotrzebowania na ciepło.
Śledź programy wsparcia (m.in. Czyste Powietrze i działania finansowane ze Społecznego Funduszu Klimatycznego) na stronach rządowych.
Nie kupuj opału „na zapas” na lata wyłącznie z powodu ETS2 – nie wiadomo, jakie będą ceny paliw w 2028 r., a magazynowanie też kosztuje.

Wskazówka: jeśli planujesz wymianę kotła w ciągu kilku najbliższych lat, porównaj koszty ogrzewania różnymi paliwami w scenariuszu z dopłatą ETS2, a nie tylko po dzisiejszych cenach.

Więcej o ogrzewaniu i instalacjach przeczytasz w dziale Instalacje i energia.

Najczęściej zadawane pytania

Od kiedy obowiązuje ETS2?

Pełne działanie systemu, czyli handel uprawnieniami i ich umarzanie, rusza w 2028 r. Monitorowanie i raportowanie emisji przez dostawców paliw trwa od 2025 r. Termin 2027 r. jest nieaktualny od czasu przyjęcia rozporządzenia (UE) 2026/667.

Czy ETS2 obejmie prąd i pompy ciepła?

Nie bezpośrednio. Energia elektryczna z dużych elektrowni jest objęta dotychczasowym systemem EU ETS, a ETS2 dotyczy paliw spalanych m.in. w budynkach i transporcie: gazu, węgla, oleju, LPG, benzyny i oleju napędowego.

O ile podrożeje gaz przez ETS2?

Według szacunków IOŚ-PIB o ok. 0,40 zł/m³ przy cenie uprawnień 45 euro za tonę CO₂ i o ok. 0,90 zł/m³ przy 100 euro. Dla domu zużywającego 2000 m³ gazu rocznie to ok. 800–1800 zł netto więcej.

Czy ETS2 może zostać znowu przesunięty?

Obecnie obowiązującym terminem jest 2028 r. Ewentualne kolejne zmiany wymagałyby nowych decyzji na poziomie UE. Aktualne informacje publikują Komisja Europejska i KOBiZE.